– Portfolyo, öğrencinin yaşadığı sistem içinde öğrendiklerinden, ilgi ve becerilerinden, sanat çalışmaları ya da fen deneylerinden ve daha pek çok şeyden bazılarını seçip, anne-babasına kendi ağzı, aklı, yüreği ve bilgisiyle sunduğu ya da sergilediği bir süreçtir.

– Öğrenci merkezli olup, öğrencinin kişisel çabalarını, ilerlemelerini ve başarılarını bir veya daha çok öğrenme aralıklarıyla ortaya koymasını sağlar (Collins,1991).

– Öğrencilerin sınıf içerisindeki ve sınıf dışındaki çalışmalarını ve aktivitelerini ortaya koyan bir değerlendirme şeklidir.

– Öğrenciye ve başkalarına öğrencinin bir veya daha fazla alandaki başarılarını sunma amacıyla öğrenci çalışmalarının aktarılmasıdır. (Arter ve Spandel,1991).

– Öğrencilerin kendi çalışmalarını değerlendirmeye almaları, her birinin kendi ilerleyişini izlemesini sağlar ve bireysel olarak öğrencilerin performanslarının değerlendirilmesi için bir temel oluşturur (Meisels ve Steel,1991).

– Öğretmenlerin, elde edilen verileri gelecekteki eğitim hedeflerini daha gerçekçi olarak belirlemesine yardımcı olur. Bu şekilde öğrencileri motive etmeye, öğrenme sorumluluğunu almaya, düşünme ve yazmada gelişmelerine yardımcı olur (Murphy and Smith, 1990).

Portfolyo Derleme (bilgi veya veri toplama) ve Değerlendirme (çıkan sonucun incelenmesi)

– Sürekli bir olaydır ve zaman içinde oluşur,

– Değişik gelişimsel süreçleri kapsar,

– Eğitimi destekler ve yönlendirir,

– Her çocuk için farklı ve özeldir,

– Çocuğun ne bildiğini vurgular,

– Öğretmen ve çocuğun birlikte konuşarak değerlendirme yapmasını gerektirir,

– Öğrenme sürecini belgeleyen bir veri oluşturur.

 

Portfolyo Neden Gereklidir? 

Çocukların okulda yaptıkları resimleri, hikayeleri, günlükleri, harita ve benzeri şeyleri dikkatli kontrol etmek, çocuğa bireysel bir bakış açısı kazandırır ve öğrenen bir çevre sağlar.

Çocuğun çalışmasına sürekli bir bakış, gelişimini değerlendirebilmeye yardımcı olur.

Çocuğun becerisini, gelişimini sadece sayısal test skorlarıyla değil, çeşitli yollardan değerlendirme fırsatı yaratır.

Öğrenciler için çalışmalar daha anlamlı ve amaçlı hale gelir ve bu sayede süreklilik elde edilir.

Derleme ve değerlendirmenin sınıftaki eğitimle uyum içinde olmasını ve öğretmenle çocuğun birincil derecede değerlendirici olmalarını sağlar.

Portfolyo, çocukların ne yapmadıklarındansa ne yaptıklarını görmek, gelişimsel olarak ne kadar ilerlediklerini değerlendirmek ve bunu farklı açılardan belgelemek için önemlidir.

 

Çocuğun Rolü

Çocuğun kendi kendini değerlendirmesi portfolyo oluşturmanın ana noktasıdır. Portfolyo oluştururken, öğrenci hangi çalışmalarını dahil edeceğine kendisi karar verir. Böylelikle kendi yaptığı işlerle onur duyar ve bu çocuğu etkin çalışmalar yapması yönünde destekler. Katılımcılığı ve girişkenliği teşvik eder. Kendi başına karar verme ve kendi öğrenmesinin sorumluluğunu alır. Tüm bunlar çocuğu özgüvenini ve öz saygısını arttırmasına yardımcı olur. Ayrıca çocuk portfolyosunu sunarken iletişim kurma, yorum yapma ve kendini ifade etme becerilerini geliştirme fırsatı bulur.

Öğretmenin Rolü

– Öğrencilere rehberlik eder, çalışmanın ne ifade ettiğini, öğrenmelerine nasıl katkıda bulunduğunu onlarla tartışır.

– Örnekler sunar, en iyi çalışmaları seçmede öğrencilere yardımcı olur.

– Öğretmen, sınıftaki portfolyoları öğrencilerin kolayca görebileceği ve ulaşabileceği bir yerde bulundurur.

– Portfolyo dosyasını öğrencilere tanıtır ve bilgi verir.

– Portfolyoyu hazırlarken yönlendirici sorular sorar. Örneğin, “Neden bu çalışmayı seçtin? Bu çalışmada en çok neyi beğendin? …’nın kuvvetli yönleri sence neler? Sence en başarılı örnek hangisi? Neden o en başarılı ?Sence ….. ‘ı nasıl daha iyi bir hale getirebiliriz?” gibi

 

Portfolyo uygulamasının sonuçlarına ve çocuklarda görülen kazanımlara baktığımızda;

– Yeteneklerinin sergilenerek ilgi alanlarının geliştiği

– Arkadaşlarınınportfolyolarını izleyerek birbirlerine yardımcı oldukları ve bu sayede gelecekte yapacakları ekip çalışmalarının filizlerinin atıldığı,

– Gelişimlerinin kanıtlarla ve daha sağlıklı bir şekilde izlenebildiği,

– Gerçekte ne öğrendiklerini velilerine somut olarak aktarabildikleri,

Bilişsel, psiko-motor, sosyal, duygusal ve dil gelişimlerini gözlemlendiği,

– Okulda yaptıkarı çalışmalar, hikayeler, ses kayıt bantları, resim, proje çalışmaları, fotoğraflar, elişi etkinlikleri vb. kontrol ederek öz disiplini ve sorumluluk bilincini geliştirdikleri,

– Kendi kendilerini değerlendirme becerisi kazandıkları,

 

– Fiziksel, ruhsal ve sosyal alandaki gelişimlerini fark edebildikleri,

– Olaylara bakış açılarını değerlendirebildikleri, çok yönlü düşünebildikleri, yaratıcılık yönlerinin ve kendine güvenlerinin geliştiği görülmüştür.